Social Lending w Polsce

Przestępstwo oszustwa zostało określone w ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. 1997 Nr 88, poz. 553 ze zm.) w Rozdziale XXXV dotyczącym przestępstw przeciwko mieniu. Interesującym nas jest art. 286.

Proponuję zapoznać się z tym artykułem.

Treść

Art. 286. § 1. Kto, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, doprowadza inną osobę do niekorzystnego rozporządzenia własnym lub cudzym mieniem za pomocą wprowadzenia jej w błąd albo wyzyskania błędu lub niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania, podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.
§ 2. Tej samej karze podlega, kto żąda korzyści majątkowej w zamian za zwrot bezprawnie zabranej rzeczy.
§ 3. W wypadku mniejszej wagi, sprawca podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
§ 4. Jeżeli czyn określony w § 1-3 popełniono na szkodę osoby najbliższej, ściganie następuje na wniosek pokrzywdzonego.

Interesującym nas jest par. 1.

Teraz trochę tekstu prawniczego:

Dla bytu tego przestępstwa niezbędne jest aby celem sprawcy było osiągnięcie korzyści majątkowej, i to niezależnie od źródła jej pochodzenia; korzyść ta nie musi więc pochodzić od osoby, wobec której sprawca kieruje przewidziane tym przepisem działanie. Może ją uzyskać od innej osoby za pośrednictwem tej na którą próbuje wpłynąć. Ustawowe znamię, stanowiące skutek przestępstwa oszustwa, określonego w art. 286 § 1 k.k., wypełnione zostaje wtedy, gdy sprawca, działając w sposób opisany w tym przepisie, doprowadza inną osobę do rozporządzenia mieniem, które jest niekorzystne z punktu widzenia interesów tej osoby lub innej osoby pokrzywdzonej. Powstanie szkody w mieniu nie jest koniecznym warunkiem do przyjęcia, że doszło do tak pojmowanego niekorzystnego rozporządzenia.
Pojęcie korzyści majątkowej, konkretyzującej cel działania sprawcy (animus lucri faciendi) w wykładni prawa karnego zawsze było rozumiane szeroko, jako współczesne i przyszłe przysporzenie mienia, spodziewane korzyści majątkowe, ogólne polepszenie sytuacji majątkowej. Korzyść majątkowa jest zatem pojęciem szerszym niż przywłaszczenie mienia, stanowiące cel działania sprawcy (animus rem sibi habendi) przy popełnieniu innych przestępstw przeciwko mieniu (kradzież, przywłaszczanie). Dlatego też, dla realizacji znamienia działania w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, sprawca wcale nie musi dążyć do przywłaszczenia mienia stanowiącego przedmiot oszukańczych zabiegów. Może on nawet zakładać zwrot mienia pokrzywdzonemu, zamierzając jednak osiągnąć korzyść majątkową płynącą z rozporządzenia mieniem, przejawiającą się w każdej innej postaci, niż jego przywłaszczenie.
Dla przypisania winy konieczne jest wykazanie, że elementy przedmiotowe oszustwa były objęte świadomością sprawcy, który, chcąc uzyskać nienależną korzyść majątkową, działa świadomie w określony sposób, co w konsekwencji prowadzi do wniosku, że działa z zamiarem bezpośrednim – kierunkowym, obejmującym cel i sposób działania.

Jak to wygląda w praktyce? Otóż pod par. 1 podpadają wszyscy pożyczkobiorcy, którzy wzięli pożyczkę bez możliwości spłaty.  To znaczy, że każda pożyczka który została wzięta bez zamiaru spłaty lub sytuacja pożyczkobiorcy uniemożliwia jej spłatę w terminie powoduje automatyczne ściganie z art. 286 par. 1.

Tym wszystkim, którzy chcieliby podpaść pod pod par. 3 zakomunikuję, że niestety… nie uda im się tego zrobić, ponieważ swoim działaniem powodują stratę u kilku osób. Akurat specyfika SL powoduje, że pożyczki zaciągane są u wielu osób, więc skala działania jest masowa.

A teraz trochę prawniczego bełkotu, dlaczego pożyczkobiorcy bardzo chętnie zgłaszają sprawy do prokuratury:

Skazanie dłużnika za to przestępstwo praktycznie umożliwić może dochodzenie roszczenia które wcześniej przedawniło się w aspekcie cywilnym. To znaczy, że sąd może w wyroku w sprawie karnej (za oszustwo) orzec dla skazanego dłużnika obowiązek naprawienia szkody poprzez zapłatę należnej kwoty a jednocześnie skazać go na karę pozbawienia wolności w zawieszeniu na okres próby. Ten środek może mieć szczególne znaczenie, gdyż brak zapłaty w wyznaczonym terminie może spowodować odwieszenie kary pozbawienia wolności.

Wynika z tego, że w przypadku skazania w zawieszeniu, jednym z warunków może być naprawienie szkody, czyli spłata zobowiązań w określonym terminie. Nie wywiązanie się z tego warunku powoduje odwieszenie kary…

Drogi nieuczciwy PB – zanim pomyślisz, że uda Ci się uniknąć kary i zachować pieniążki… zastanów się poważnie.

Jeżeli zainteresował Cię ten artykuł zapraszam też do zapoznania się z nowszym wpisem art 286 kk: oszustwo kredytowe na portalach Social Lending.

Jaka kara (praktycznie) w artykule: art. 286 KK – jaka kara?

Cytaty pochodzą z:

• http://www.poradaprawna.pl/
• http://www.windykacja.edu.pl/

Natomiast krótkie tłumaczenia są dziełem znajomego prawnika.