Social Lending w Polsce

Wokół Social Lending pojawiło się wiele niejasności związanych z lichwą. Pożyczkodawcy (szczególnie na Finansowo.pl) określani są dość często mianem lichwiarzy… przez pożyczkobiorców, którzy sami zaoferowali kwotę zwrotu. Swego czasu na soclen.pl pojawił się Prawnik09, o którym wspomniałem w Dyskusja o Finansowo.pl – Prawnik09 na Soclen.pl.

Jednak o co chodzi z tą lichwą?

Według wiki

Lichwa – forma stosunków kredytowych między wierzycielem a dłużnikiem, polegająca na pobieraniu wygórowanych procentów za pożyczone pieniądze. Znana była w starożytności i w Polsce od wczesnego średniowiecza. Potępiana przez Kościół rzymskokatolicki, Islam i w Torze. W Polsce międzywojennej oprocentowanie pożyczki powyżej 10% określano jako lichwiarstwo.

W wielu systemach prawnych lichwa jest zakazana, zaś wysokość odsetek maksymalnych określona ustawowo. Jest tak również w Polsce – wysokość odsetek maksymalnych Ustawa o Kredycie Konsumenckim określa na czterokrotność stopy kredytu lombardowego Narodowego Banku Polskiego.

Ba… czyli na dzień dzisiejszy, każda pożyczka udzielona przy oprocentowaniu wyższym niż 20% w skali roku, traktowana jest jako lichwa. Tylko jest jeden mały szkopuł – 20 to oprocentowanie kredytu i nie uwzględnia wszystkich kosztów pośrednich związanych z udzieleniem samej pożyczki: ubezpieczenie, opłaty manipulacyjne, prowizje…

I tu z pomocą przychodzi nam pojęcie RRSO. Prosty człowiek jestm, więc tym razem tez sposiłkuję się wiki:

Rzeczywista roczna stopa oprocentowania (RRSO, ang. Annual percentage rate) – stopa procentowa wyliczona zgodnie z ustawą z dnia 20 lipca 2001 r. o kredycie konsumenckim (Dz. U. z 2001 r. Nr 100, poz. 1081). RRSO pozwala klientowi na łatwiejsze porównanie ofert banków, ponieważ oprócz oprocentowania uwzględnia ona także pozostałe koszty kredytu (np. prowizje).

Tu jest bardzo trudny wzór :)

Rzeczywista roczna stopa oprocentowania (RRSO, ang. Annual percentage rate) – stopa procentowa wyliczona zgodnie z ustawą z dnia 20 lipca 2001 r. o kredycie konsumenckim (Dz. U. z 2001 r. Nr 100, poz. 1081). RRSO pozwala klientowi na łatwiejsze porównanie ofert banków, ponieważ oprócz oprocentowania uwzględnia ona także pozostałe koszty kredytu (np. prowizje).

Całość z tym trudnym wzorem jest do przeczytania tutaj:

http://pl.wikipedia.org/wiki/RRSO

Czyli nie jest już tak prosto i przyjemnie, że każda pożyczka w której spłacamy więcej niż +20% to lichwa. Z kruczków związanych z RRSO i dodatkowymi kosztami korzystają wszystkie banki. Co ciekawsze, przy wcześniejszej spłacie jest możliwość zwrotu części oprocentowania, a nie kosztów manipulacyjnych. :)

Ale to banki i inne instytucje “bankowe” jak np. Provident. A jak to się ma w świecie pożyczek społecznych?

Z  tzw. lichwą spotkałem się na 2 portalach Social Lending, na których bywam. Jesteście zaskoczeni? Wiem, że większość z Was obstawiała Finansowo.pl. Tym drugim jest…Kokos.pl :)

O ile na Finansowo.pl sprawa jest prosta:  pożyczkodawcy oficjalnie wystawiają aukcje, olewając oprocentowanie. Ważny jest jedynie bonus oferowany w aukcji. W skrajnych przypadkach, bonus ten może sięgać 10-20% w skali tygodnia (aukcje wysokiego ryzyka – loteria). Natomiast 40% w skali roku nie jest niczym nadzwyczajnym.

O tyle na Kokos.pl lichwa wygląda troszeczkę bardziej subtelnie… Otóż pożyczkobiorcy całkiem świadomie wystawiają aukcje na dłuższy okres, jednocześnie informując PD o krótszym terminie spłaty. W taki oto sposób możemy znaleźć aukcje oprocentowane np. 40% w skali roku (aukcja na 24 miesiące oprocentowana na 20% w skali roku, ze spłatą w ciągu 24 miesięcy). Niby procenty się zgadzają, ale to tylko oficjalnie.

Czyli patrząc na to z punktu prawnego, pożyczkodawcy biorący udział w takich aukcjach są przestępcami, ponieważ udzielają pożyczek oprocentowanych wyżej niż 4 -krotność stopy kredytu lombardowego Narodowego Banku Polskiego.

Ale jest druga strona medalu. Pożyczkobiorcy wystawiający takie aukcje są ludźmi dorosłymi i zdolnymi do podejmowania decyzji. Nie posiadają ograniczonej poczytalności i przed prawem odpowiadają za swoje czyny na równi z pożyczkodawcami. Więc skoro ktoś świadomie chce pożyczyć pieniądze na określony procent, to czy przypadkiem nie namawia do popełnienia przestępstwa (podżeganie też jest karalne). Nikt nie wymusza na nikim tak wysokich ofert a co ciekawsze, wiele wysoko oprocentowanych aukcji nie znajduje na Finansowo.pl finalizacji – pożyczkodawcy kalkulują ryzyko.

Tak więc czy lichwa (czyli wysoko oprocentowane pożyczki) powinny być zabronione przez prawo?

Na pewno niejaki Korwin-Mikke odpowiedziałby, że nie. Facet ten jest dla mnie wzorem pełnego liberalizmu. Takie podejście coraz bardziej mi odpowiada. Skoro człowiek ma dowód osobisty, to powinien w pełni odpowiadać za swoje czyny. Zlikwidowana zostałaby fikcja, która jest i tak omijana przez  instytucje bankowe czy parabankowe. Bo czym innym jest różnica RRSO a oprocentowanie kredytu? Jest to ominięcie ustawy antylichwiarskiej. A duży z drogimi prawnikami może dużo.

Jeżeli jednak decydujemy, ze żyjemy w praworządnym kraju i nie zezwalamy na lichwę, to po prostu należy zlikwidować wszelki opłaty manipulacyjne przy przyznawaniu kredytów albo ustalić, że oprocentowanie + inne koszty nie mogą przekroczyć max stopy kredytu. Dodatkowo, przy wcześniejszej spłacie, banki powinny zwracać część oprocentowania, żeby nie przekroczyć max oprocentowania za okres wzięcia pożyczki. Upadłyby wtedy wszelkie instytucje w stylu szybka pożyczka w których oprocentowanie często przekracza 1k% w skali roku. Nie mówiąc o protestach dużych banków.

Więc? Żyjemy w kraju, gdzie prawo jest naginane… A lichwa jak była, tak będzie… i co z tego, że jest to grzech.

Ale czy to na pewno jest lichwa?

–edit–

Opublikowałem, przeczytałem – o matko ale bełkot. Ale musiałem to z siebie wypluć i mam nadzieję, że jakoś to strawiliście.

Coś zbliżający się adwent (albo post – sorki nie jestem za bardzo praktykujący) tak na mnie działa… Siedem… grzechów inwestorów na Finansowo.pl