Social Lending w Polsce

Jestem po dość dziwnej rozmowie z jednym PB, który nie raczy spłacać swoich zobowiązań. Co ciekawsze, stoi na pozycji w stylu: i tak mi nic nie zrobicie – najwyżej możecie sobie ściągać komornikiem, a na to trzeba czasu i dla tak małych kwot nie będzie się Wam chciało. Powiem to tak: szanowny dłużnik zapomniał sobie o art. 286 kk, który zajmuje się problemem oszustwa i wyłudzenia. Problemem tym zajmowałem się wcześniej we wpisie Art 286 kodeksu karnego – zanim wyłudzisz Dzisiaj będzie z może z trochę innej strony.

Na początek jak zawsze podstawa teoretyczna.

Przestępstwo oszustwa zostało określone w ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. 1997 Nr 88, poz. 553 ze zm.) w Rozdziale XXXV dotyczącym przestępstw przeciwko mieniu.

Art. 286. § 1. Kto, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, doprowadza inną osobę do niekorzystnego rozporządzenia własnym lub cudzym mieniem za pomocą wprowadzenia jej w błąd albo wyzyskania błędu lub niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania, podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.
§ 2. Tej samej karze podlega, kto żąda korzyści majątkowej w zamian za zwrot bezprawnie zabranej rzeczy.
§ 3. W wypadku mniejszej wagi, sprawca podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
§ 4. Jeżeli czyn określony w § 1-3 popełniono na szkodę osoby najbliższej, ściganie następuje na wniosek pokrzywdzonego.

W tym momencie jak najbardziej interesuje nas § 1 i oszustwo kredytowe lub pożyczkowe, bo z takim mamy do czynienia w przypadku pożyczek Social Lending.

Oszustwo kredytowe (pożyczkowe) ma miejsce, kiedy osoba poświadczy nieprawdę przed instytucją lub osobą, u której stara się o finansowe wsparcie. Chodzi tutaj zwłaszcza o posłużenie się podrobionym podpisem bądź dokumentem. Celem poświadczającego w ten sposób nieprawdę jest uzyskanie pożyczki. Aby zostać uznanym przestępstwa wyłudzenia nie koniecznie trzeba posłużyć się sfałszowanym dokumentem. Wystarczy także  przedstawić nieprawdziwe oświadczenie i na podstawie niego doprowadzić do niekorzystnego rozporządzania mieniem przez PD. Oświadczenie może być ustne, wygłoszone w obecności świadków lub przedstawione np. drogą elektroniczną (opis aukcji lub profilu na portalu SL, informacja na gg lub e-mailem). Dość częstym oszustwem jest ubarwianie swojego statusu majątkowego: zawyżanie dochodów lub zaniżanie wydatków. W skrajnym wypadku spotykamy się z podawaniem nieprawdziwych informacji o zatrudnieniu: informowanie o posiadaniu pracy w momencie jej braku lub informowanie o zatrudnieniu na czas nieokreślony przy czasowym zatrudnieniu.

W oszustwie kredytowym wystarczy złożenie zaledwie jednego fałszywego dokumentu lub oświadczenia i już dochodzi do przestępstwa.

Aby jeszcze uzmysłowić oszukującym PB, że nie są bezpieczni, chcę przedstawić Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 kwietnia 2002 r. Sygn. akt: I KZP 11/02

Przestępstwo oszustwa na szkodę osoby prawnej można popełnić wykorzystując błąd (stan niewiedzy) osób podejmujących czynności, które w konsekwencji doprowadzą do niekorzystnego rozporządzenia mieniem osoby prawnej.

Orzeczenie te dotyczy osób prawnych a więc instytucji udzielających pożyczek na portalach SL – przed nimi oszuści też nie są bezpieczni.

Mam nadzieję, że to wyjaśnienie uzmysłowi “mojemu PB”, że mam jeszcze do dyspozycji kodeks karny.

Za oszustwo co do zasady grozi od 6 miesięcy do ośmiu lat pozbawienia wolności. Jednak zgodnie z § 3 w sprawach mniejszej wagi (np. pojedyncze długi na portalach SL)  jest to grzywna lub zawiasy a ślad w dokumentach pozostaje. Jednym z warunków zawiasów jest “naprawienie szkody” czyli zwrot długu.

W przypadku jednak, gdy liczba oszukanych osób jest znaczna, jak to najczęściej zachodzi na Finansowo.pl – nie stosuje się § 3, a sprawa prowadzona jest “normalnie”.