Social Lending w Polsce

Kokos.pl jest najstarszym i największym portalem pożyczkowym Social Lending, jednak mimo renomy jaką niewątpliwie posiada, pojawia się na nim wiele niezrozumiałych działań. Jednym z nich jest chęć posiadania wyłączności na windykację niespłacanych pożyczek.

O chęci wyłączności mówię tu z pełną premedytacją, bo jak inaczej nazwać to, czym raczy nas Kokos.pl w umowach a potem w drukowalnych potwierdzeniach. Chodzi mi o adresy pożyczkobiorców.

Temat ten poruszył macek na forum kokosa w poście:
http://forum.kokos.pl/viewtopic.php?f=16&t=3968

A to jest oficjalna odpowiedź Kokosa:

Uprzejmie informuję, iż w umowie pożyczki nr xxxx został wprowadzony adres zameldowania Pożyczkobiorcy. Aktualnie, po wprowadzeniu zmian w serwisie Kokos.pl, w umowach pożyczek wprowadzony zostaje adres zamieszkania Pożyczkobiorcy, za wyjątkiem, gdy w serwisie Kokos.pl Pożyczkobiorca udostępnił wyłącznie adres zameldowania.

Wygląda na to, że w przypadku gdy adres zamieszkania różni się od adresu zameldowania PB, na umowie mamy jedyni adres pod którym pożyczkobiorca zamieszkuje. Celowo użyłem słowa zamieszkuje, bo gdy niesolidny PB zmieni mieszkanie, to szukaj wiatru w polu. Może nie do końa w polu bo jest centralny rejestr… ale tam trzeba sobie czekać i to dość długo.  A poza tym są to koszta.

Szukać wiatru w polu możemy sobie, jeżeli zdecydujemy się na windykację na własną rękę lub  za pomocą zewnętrznych firm windykacyjnych. Jeżeli jednak zdecydujemy się na windykację za pomocą jednej z 2 firm proponowanych przez Kokos, to na podstawie umów pomiędzy Blue Media a tymi podmiotami, wszystkie dane otrzymane od pożyczkobiorcy zostaną im przekazane.

Problem pojawił się w drugim wątku na forum Kokos.pl:
http://forum.kokos.pl/viewtopic.php?f=5&t=4227

Tu wkurzyła mnie odpowiedź przedstawiciela firmy, Kuby:

Trudno też, żebyśmy mieli związek z windykacjami prowadzonymi na własną rękę przez PD, skoro ten zrezygnował z możliwości windykacji przez serwis. Natomiast udostępnianie danych osobowych to temat delikatny i nie możemy tu działać niezgodnie z prawem. Nawet jeżeli miałoby to pomóc komuś w odzyskaniu środków. Żeby pomóc osobom windykującym na własną rękę, wprowadziliśmy możliwość zamawiania dodatkowych dokumentów, a usługa jest bezpłatna.

Nikt nie każe Kokosowi mieć cokolwiek wspólnego z windykacjami prowadzonymi poza serwisem, ale nie może on też (serwis) utrudniać prowadzenia windykacji – a z taką sytuacją mamy obecnie miejsce. Zestaw dokumentów do zamówienia jest delikatnie mówiąc mizerny, a powoływanie się na ochronę danych osobowych jest co najmniej  niepoważne. Kuba nie jest chyba prawnikiem, ale Blue Media mają cały sztab prawników, którzy analizują wszelkie umowy – a oni powinni znać się na ODO. A skoro znają ustawę, to czy nieudostępnianie adresu zameldowania jest tylko przeoczeniem czy po prostu celowym działaniem?

Ze strony UODO nie widzę żadnego przeciwwskazania żeby udostępniać  PD adres zameldowania w przypadku egzekucji poza portalem. Już pobieżne przejrzenie ustawy pokazuje, że jednak można.

Art. 29. 1. W przypadku udostępniania danych osobowych w celach innych niż włączenie do zbioru, administrator danych udostępnia posiadane w zbiorze dane osobom lub podmiotom uprawnionym do ich otrzymania na mocy przepisów prawa.
2. Dane osobowe, z wyłączeniem danych, o których mowa w art. 27 ust. 1, mogą być także udostępnione w celach innych niż włączenie do zbioru, innym osobom i podmiotom niż wymienione w ust. 1, jeżeli w sposób wiarygodny uzasadnią potrzebę posiadania tych danych, a ich udostępnienie nie naruszy praw i wolności osób, których dane dotyczą.
3. Dane osobowe udostępnia się na pisemny, umotywowany wniosek, chyba że przepis innej ustawy stanowi inaczej. Wniosek powinien zawierać informacje umożliwiające wyszukanie w zbiorze żądanych danych osobowych oraz wskazywać ich zakres i przeznaczenie.
4. Udostępnione dane osobowe można wykorzystać wyłącznie zgodnie z przeznaczeniem, dla którego zostały udostępnione.

Tak więc, widać, że pożyczkodawca ma prawo znać adres zameldowania PB, jeżeli jest on inny niż adres zamieszkania. Co więcej – ma prawo znać nie tylko adres zameldowania, ale też inne dane pozwalające na identyfikację PB i skuteczne przeprowadzenie windykacji lub postępowania sądowego, np.  adresy IP z których logował się pożyczkobiorca, wykaz logowań…. Katalog informacji, które może wymagać od Kokosa PD jest bardzo szeroki.

Kuba na forum zaofiarował pomoc w rozszerzeniu pakietu informacji, ale dopiero po tym jak podniosła się dyskusja. Dlaczego na portalu nie ma informacji o możliwości uzyskania wszelkich danych osobowych dłużnika na pisemny wniosek? Dlaczego w wykazie dokumentów do pobrania brak jest takiego dokumentu? To nie pożyczkodawcy mają dopraszać się udostępnienia im prawnie zagwarantowanych informacji. Kokos ma już kilka lat i to nie użytkownicy powinni walczyć o podstawowe prawa.

Z drugiej strony, umowa na której nie ma adresu zameldowania wydaje mi się bardzo dziwna. W swoim życiu nie spotkałem się z przypadkiem podawania w umowach jedynie adresu zamieszkania. W przypadku, gdy adres zamieszkania był inny niż zameldowania, często w celu ułatwienia korespondencji podaje się oba adresy. Zasłanianie się tu ochroną danych osobowych jest śmieszne, bo w umowie jest PESEL i numer dowodu osobistego. Prawnicy tego nie zauważyli?

Mam nadzieję, że niedługo w umowie pożyczki pojawią się oba adresu, a na portalu zawiśnie informacja (lub zostanie przygotowany zestaw dokumentów do zamówienie) o możliwości i drodze uzyskania danych pomocny w windykacji poza portalem.

Tak na marginesie – jest to grzech nie tylko Kokos.pl, ale wszystkich portali Social Lending działających a naszym, pokręconym prawnie kraju.

–Dopisek–

Dostałam informację  z Kokos.pl, że w przyszłym tygodniu zajmą się sprawą. Mam nadzieje, że wynik będzie pozytywny i niedługo dostaniemy adres zameldowania w umowie i dodatkowy druk zamówienia informacji potrzebnych do windykacji.